# Do kiedy status UKR? Ochrona czasowa do 4 marca 2028 i zmiana na NUE

- Źródło: https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/ochrona-czasowa-ukraina-2026
- Aktualizacja: 2026-11-13
- Autor: Bartosz Krajewski, radca prawny, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie (https://prawoiadministracja.pl/bartosz-krajewski-radca-prawny)

> Od 1 września 2026 r. osoby, które nie potwierdziły tożsamości w terminie, mają w rejestrze PESEL status NUE zamiast UKR. Wyjaśniamy, co dokładnie przestało obowiązywać i jakie podstawy pobytu zostają do wykorzystania.

Dla setek tysięcy **obywateli Ukrainy** mieszkających w Polsce rok 2026 przynosi dwie kluczowe wiadomości: **ochronę czasową przedłużono do 4 marca 2028 r.**, ale jednocześnie od 5 marca 2026 r. zmieniły się przepisy regulujące **status UKR**. W tym poradniku tłumaczymy, co dokładnie się zmieniło, kto i do kiedy musi działać oraz jak zabezpieczyć pobyt na dłużej.

## Ochrona czasowa przedłużona do 4 marca 2028 r.

Decyzją wykonawczą Rady (UE) 2026/1912 z 30 lipca 2026 r., która weszła w życie 5 sierpnia 2026 r., ochronę czasową dla osób uciekających przed wojną w Ukrainie przedłużono o kolejny rok — do **4 marca 2028 r.** Status UKR przedłuża się z mocy prawa: jeśli przy nadaniu numeru PESEL okazałeś ważny paszport, nie składasz żadnego wniosku, a pobyt pozostaje legalny na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.

Decyzja wprowadziła nowy warunek: ochronę czasową przyznaje się teraz wyłącznie osobom, które wypełniły obowiązki wojskowe przewidziane w prawie ukraińskim. Nie dotyczy on osób, które korzystały z ochrony w Polsce przed jego wprowadzeniem i nieprzerwanie ją zachowują. Dotyczy natomiast nowo przyjeżdżających oraz tych, którzy ochronę utracili i chcieliby uzyskać ją ponownie.

Data 4 marca 2027 r. nie zniknęła jednak z przepisów. Do tego dnia — na podstawie art. 42 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy — przedłużone są karty pobytu, wizy krajowe i pobyt w ruchu bezwizowym obywateli Ukrainy, którzy nie korzystają z ochrony czasowej. Na 2 października 2026 r. ustawodawca tego terminu nie przesunął, więc kto opiera pobyt na takiej karcie albo wizie, powinien złożyć wniosek o nowe zezwolenie przed 4 marca 2027 r.

## Koniec „specustawy” — co zmieniło się 5 marca 2026 r.

Z dniem 5 marca 2026 r. tzw. specustawa ukraińska (ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy) została wygaszona. Część dotychczasowych rozwiązań zniknęła, a sama ochrona czasowa została przeniesiona do **ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP**. Dla większości osób oznacza to zmianę podstawy prawnej oraz nowe obowiązki formalne.

### Termin potwierdzenia tożsamości minął 31 sierpnia 2026 r.

Jeśli otrzymałeś **PESEL UKR na podstawie samego oświadczenia**, bez okazania paszportu (dotyczy to wielu osób, które przybyły tuż po 24 lutego 2022 r.), tożsamość trzeba było **potwierdzić ważnym dokumentem podróży** w urzędzie gminy **najpóźniej 31 sierpnia 2026 r.**

Jeżeli to się nie stało, 1 września status UKR został zmieniony na **status NUE**, a ochrona czasowa wygasła — żeby legalnie pozostać w Polsce, potrzebujesz teraz nowej podstawy pobytu. Im szybciej o nią zawnioskujesz, tym mniejsze ryzyko procedury powrotowej.

### Wjazd do Polski po 5 marca 2026 r.

Osoby, które wjechały do Polski po 5 marca 2026 r. i chcą zostać objęte ochroną czasową, muszą złożyć **wniosek o nadanie numeru PESEL UKR w ciągu 30 dni od wjazdu**. Spóźnienie może oznaczać brak ochrony i konieczność legalizacji pobytu na zasadach ogólnych.

### Diia.pl zamiast papierowego zaświadczenia

Beneficjentom ochrony czasowej nie wydaje się już papierowego zaświadczenia. Dokumentem potwierdzającym objęcie ochroną pozostaje aplikacja **Diia.pl** — warto zadbać, by była aktywna i aktualna.

## Status UKR zmieniony na NUE — co to znaczy w praktyce

Zmiana nastąpiła automatycznie, bez decyzji i bez wezwania. Z dniem **1 września 2026 r.** minister właściwy do spraw informatyzacji zmienił status UKR na NUE osobom, które miały numer PESEL nadany na podstawie oświadczenia i nie potwierdziły tożsamości do 31 sierpnia (art. 25 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2026 r.). Numer PESEL został, ale wraz ze statusem zniknęło uprawnienie z art. 106 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, czyli uznanie pobytu za legalny.

- **Ochrona czasowa przestaje być podstawą pobytu** — znika uprawnienie z art. 106 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony; jeżeli nie masz innego tytułu (karty pobytu, wizy, ruchu bezwizowego), pobyt staje się nielegalny, a w tle jest ryzyko decyzji o zobowiązaniu do powrotu; jak się od niej bronić, opisujemy w poradniku o [nakazie opuszczenia Polski](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/nakaz-opuszczenia-polski-odwolanie).
- **Zakaz wjazdu do strefy Schengen** — decyzja powrotowa bywa łączona z wpisem do systemu SIS, który blokuje wjazd na lata (zob. [zakaz wjazdu i wpis do SIS](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/zakaz-wjazdu-do-polski-sis).
- **Praca traci podstawę** — powiadomienie o powierzeniu pracy opiera się na legalnym pobycie, a jego utrata uderza także w pracodawcę.
- **Diia.pl przestaje być dokumentem pobytowym** — a to na nim opierają się podróże w strefie Schengen i kontrole; razem ze statusem znikają też świadczenia zależne od ochrony czasowej, w tym 800+.
- **Zamyka się uproszczona droga na kartę pobytu** — art. 45 ustawy wygaszającej otwiera ją WYŁĄCZNIE osobom ze statusem UKR: pobyt i praca, wysokie kwalifikacje, działalność gospodarcza, rodzina obywatela RP i połączenie z rodziną. Bez statusu zostają zasady ogólne, znacznie trudniejsze.

Czekanie jest teraz najgorszą z możliwych strategii: każdy kolejny miesiąc pobytu bez tytułu prawnego pogarsza pozycję w ewentualnym postępowaniu powrotowym i zamyka część dróg. Sprawdzimy Twoją sytuację i wskażemy tę, która w Twoim przypadku jest realna. Jeśli decyzja o zobowiązaniu do powrotu już przyszła, liczą się dni — [zamów analizę decyzji, a prawnik wskaże podstawy odwołania](https://prawoiadministracja.pl/deportation-appeal).

## Nie potwierdziłeś tożsamości w terminie — co można jeszcze zrobić

Ustawa nie przewiduje przywrócenia statusu UKR po terminie: potwierdzenie tożsamości w gminie po 31 sierpnia zarejestruje dane Twojego dokumentu, ale samo z siebie nie zmienia statusu NUE z powrotem na UKR. Dlatego pobyt trzeba oprzeć na innej podstawie — i zrobić to szybko.

- **Sprawdź, czy na pewno dotyczył Cię art. 25** — obowiązek objął wyłącznie osoby z numerem PESEL nadanym na podstawie samego oświadczenia. Kto ma PESEL z Karty Polaka, innego dokumentu ze zdjęciem, dokumentu urodzenia albo nieważnego paszportu, podlega art. 26: potwierdzenie w ciągu 60 dni od wydania nowego dokumentu podróży, bez sankcji z 1 września.
- **Zezwolenie na pobyt czasowy na zasadach ogólnych** — praca, działalność gospodarcza, studia, rodzina obywatela RP albo połączenie z rodziną. Preferencje z art. 45 ustawy wygaszającej dotyczą osób ze statusem UKR, więc bez niego wniosek trzeba przygotować dokładnie tak, jak każdy inny cudzoziemiec — bez marginesu na braki formalne.
- **Ochrona międzynarodowa i względy humanitarne** — to osobne ścieżki, uzasadnione tylko w części sytuacji; wybór między nimi a wnioskiem pobytowym przesądza o tym, co dzieje się z Twoim pobytem w trakcie postępowania, dlatego nie warto rozstrzygać go samodzielnie.

Jeżeli otrzymasz decyzję o zobowiązaniu do powrotu, termin na odwołanie jest krótki i liczy się od doręczenia — o tym, jak wygląda taka obrona, piszemy w osobnym poradniku. Nie jest to koniec drogi, ale każda tygodniowa zwłoka zawęża pole manewru.

Sytuacje mieszane — praca w toku, dziecko w polskiej szkole, sprawa o zezwolenie złożona jeszcze ze statusem UKR — wymagają ustalenia kolejności kroków, bo od niej zależy, czy pobyt pozostanie nieprzerwany. To jest moment na rozmowę z prawnikiem, nie na sprawdzanie w urzędzie, czy się uda. Czym zajmuje się [prawnik dla cudzoziemców w Warszawie](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/prawnik-dla-cudzoziemcow-warszawa) i ile to kosztuje, opisujemy na osobnej stronie.

## Nie czekaj do marca 2028 — ochrona czasowa nie jest podstawą na stałe

Data **4 marca 2028 r.** to horyzont, a nie gwarancja. Ochrona czasowa działa dopóty, dopóki Rada Unii Europejskiej przedłuża mechanizm — każde kolejne przedłużenie jest decyzją polityczną, a nie prawem nabytym. Kto wiąże przyszłość z Polską, powinien budować pobyt na własnym tytule.

Przejście na **kartę pobytu** jest możliwe już dziś, jeśli masz pracę, prowadzisz działalność, studiujesz albo mieszkasz w Polsce z rodziną. Po odpowiednio długim, nieprzerwanym pobycie otwiera się droga do pobytu stałego i rezydenta długoterminowego UE. Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie przez [portal MOS](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/wniosek-karta-pobytu-2026-mos), a na rozpatrzenie czeka się realnie znacznie dłużej niż ustawowy miesiąc — pokazujemy to w zestawieniu [terminów w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/ile-czeka-sie-na-karte-pobytu-warszawa). Osobno opisujemy, jak wygląda [karta pobytu dla Ukraińca ze statusem UKR](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/karta-pobytu-dla-ukraincow-status-ukr-2026) — kto może złożyć wniosek i od czego zacząć.

Dlatego liczy się kolejność: im bliżej marca 2028 r., tym więcej osób złoży wnioski w tym samym czasie i tym dłużej potrwa oczekiwanie. Prowadzimy takie sprawy od początku do końca — także [w pełni zdalnie](https://prawoiadministracja.pl/legalizacja-online), bez wizyt w kancelarii: ustalamy właściwą podstawę pobytu, kompletujemy dokumenty i pilnujemy terminów.

## Co dalej? Jak zabezpieczyć pobyt na dłużej

Ochrona czasowa jest rozwiązaniem tymczasowym. Jeśli wiążesz przyszłość z Polską, warto z wyprzedzeniem pomyśleć o stabilniejszej podstawie pobytu. Najczęstsze drogi to:

- **Zezwolenie na pobyt czasowy** (karta pobytu) — np. w związku z pracą, działalnością, studiami lub rodziną. Więcej w poradniku o [karcie pobytu w Warszawie](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/karta-pobytu-warszawa).
- **Pobyt stały** lub **pobyt rezydenta długoterminowego UE** — dla osób spełniających warunki dłuższego, nieprzerwanego pobytu. Zobacz: [legalizacja pobytu w Polsce](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/legalizacja-pobytu-polska).
- **Legalna praca** — zezwolenie na pracę lub oświadczenie pracodawcy. Sprawdź: [praca cudzoziemca w Polsce](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/praca-cudzoziemca-polska).

Przejście z ochrony czasowej na kartę pobytu wymaga wniosku do wojewody, kompletu dokumentów i zachowania terminów, a błąd formalny albo spóźnienie potrafią cofnąć sprawę o miesiące. Prowadzimy takie sprawy w całości zdalnie — [zobacz, jak działa legalizacja online](https://prawoiadministracja.pl/legalizacja-online) (1999 zł). Jeżeli zamiast karty przyjdzie decyzja odmowna, na reakcję masz 14 dni — zob. [odwołanie od decyzji karta pobytu](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/odmowa-karty-pobytu-odwolanie).

## Co robimy i ile to kosztuje

Nie każdy, kto tu trafił, jest w tym samym miejscu. Poniżej cztery sytuacje, w których prowadzimy sprawę od początku do końca — z ceną podaną z góry, bez wyceny „po rozmowie”.

- **Masz decyzję o zobowiązaniu do powrotu** — termin na odwołanie liczy się w dniach. Wgrywasz decyzję, a prawnik ocenia szanse i wskazuje konkretne podstawy odwołania. [zamów analizę decyzji](https://prawoiadministracja.pl/deportation-appeal) (499 zł).
- **Masz status i chcesz kartę pobytu** — prowadzimy całą sprawę zdalnie: ustalamy właściwą podstawę pobytu, kompletujemy dokumenty, składamy wniosek przez MOS i pilnujemy terminów aż do decyzji. [zobacz legalizację online](https://prawoiadministracja.pl/legalizacja-online) (1999 zł).
- **Dostałeś decyzję odmowną** — masz 14 dni. Prawnik czyta decyzję i mówi, czy da się ją podważyć — analiza w 48 godzin, a jeśli jest o co walczyć, prowadzimy odwołanie. [zamów analizę odmowy](https://prawoiadministracja.pl/odwolanie-karta-pobytu) (299 zł).
- **Złożyłeś wniosek, a urząd milczy** — po upływie ustawowego terminu przygotowujemy ponaglenie z podpisem radcy prawnego i wysyłamy je do organu najpóźniej następnego dnia roboczego. [zamów ponaglenie](https://prawoiadministracja.pl/ponaglenie) (od 199 zł).

Nie wiesz, która sytuacja jest Twoja? Napisz — sprawdzimy, co widnieje w rejestrze i co realnie da się zrobić, zanim poniesiesz jakikolwiek koszt. Pełny zakres spraw opisuje strona [sprawy cudzoziemców w Warszawie](https://prawoiadministracja.pl/uslugi/sprawy-cudzoziemcow-warszawa).

_Stan prawny na 2 października 2026 r. Podstawa: ustawa z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (Dz.U. 2026 poz. 203) oraz decyzja wykonawcza Rady (UE) 2026/1912 z 30 lipca 2026 r._

## Przydatne linki

- [Dokumenty do karty pobytu 2026 — lista, poświadczenie i wniosek elektroniczny](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/dokumenty-karta-pobytu-2026)
- [Ochrona czasowa obywateli Ukrainy — UDSC](https://www.gov.pl/web/ochrona)
- [Portal MOS — elektroniczne składanie wniosków pobytowych](https://mos.cudzoziemcy.gov.pl/)
- [Jak założyć Profil Zaufany (gov.pl)](https://www.gov.pl/web/profilzaufany)

## Najczęściej zadawane pytania

### Do kiedy obowiązuje ochrona czasowa dla obywateli Ukrainy?

Ochronę czasową przedłużono do 4 marca 2028 r. decyzją wykonawczą Rady (UE) 2026/1912. Status UKR przedłuża się z mocy prawa, bez wniosku. Osobny termin — 4 marca 2027 r. — dotyczy kart pobytu, wiz i ruchu bezwizowego przedłużonych przepisami krajowymi dla osób, które nie korzystają z ochrony czasowej.

### Czy po 31 sierpnia 2026 r. można jeszcze odzyskać status UKR?

Ustawa nie przewiduje przywrócenia statusu po terminie. Wizyta w gminie z ważnym paszportem zarejestruje dane dokumentu, ale nie zmienia statusu NUE z powrotem na UKR. Praktyczną drogą jest oparcie pobytu na innej podstawie — najczęściej na zezwoleniu na pobyt czasowy.

### Czym jest status NUE i co oznacza dla mnie?

NUE to oznaczenie w rejestrze PESEL cudzoziemca spoza Unii Europejskiej, który nie korzysta z ochrony czasowej. Osoby, którym 1 września 2026 r. zmieniono status UKR na NUE, straciły podstawę pobytu z ochrony czasowej. Jeżeli nie mają innego tytułu — karty pobytu, wizy albo ruchu bezwizowego — muszą uzyskać nową podstawę pobytu, najczęściej zezwolenie na pobyt czasowy.

### Jak przejść z ochrony czasowej na kartę pobytu?

Należy złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy do właściwego wojewody i dołączyć dokumenty potwierdzające cel pobytu: pracę, rodzinę, studia lub działalność. Pomagamy przygotować i złożyć kompletny wniosek.

### Czy nadal otrzymam papierowe zaświadczenie o ochronie?

Nie. Dokumentem potwierdzającym objęcie ochroną czasową jest aplikacja Diia.pl. Warto zadbać, by była aktywna i aktualna.

### Mam nowy paszport wydany po terminie — czy to coś zmienia?

Jeżeli numer PESEL nadano Ci na podstawie oświadczenia, nowy paszport nie cofa zmiany statusu z 1 września. Jeżeli jednak PESEL nadano na podstawie Karty Polaka, innego dokumentu ze zdjęciem, dokumentu urodzenia albo nieważnego paszportu, obowiązuje art. 26 ustawy: tożsamość potwierdza się w ciągu 60 dni od daty wydania nowego dokumentu podróży.

### Czy obowiązek potwierdzenia tożsamości dotyczy także dzieci?

Tak. Obowiązek obejmuje każdą osobę, której PESEL ze statusem UKR nadano na podstawie oświadczenia — niezależnie od wieku. W imieniu małoletniego w urzędzie gminy stawia się rodzic lub opiekun prawny, z własnym dokumentem tożsamości oraz ważnym dokumentem podróży dziecka.

### Straciłem status UKR — czy mogę jeszcze legalnie zostać w Polsce?

Utrata statusu UKR nie zamyka drogi, ale zmienia zasady gry: pobyt trzeba oprzeć na innym tytule, na zasadach ogólnych, a czas działa na Twoją niekorzyść. Nie ma tu jednego rozwiązania dla wszystkich — właściwa ścieżka zależy od pracy, rodziny i długości dotychczasowego pobytu. Przeanalizujemy sprawę i wskażemy wniosek, który realnie ma szansę.

### Czy ze statusem UKR można wyjeżdżać z Polski?

Tak, ale wyjazd z Polski na ponad 30 dni oznacza wygaśnięcie ochrony czasowej (art. 109b ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony), a okresy się nie sumują — po powrocie licznik startuje od zera. Krótszy wyjazd statusu nie odbiera. Kto planuje dłuższy pobyt za granicą, powinien najpierw oprzeć pobyt na karcie pobytu — sprawdzimy, czy da się to zrobić przed wyjazdem.

### Do kiedy ważny jest PESEL UKR?

Sam numer PESEL nie wygasa — zmienia się tylko status przy nim. Status UKR, a z nim legalny pobyt na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, obowiązuje do 4 marca 2028 r. (decyzja wykonawcza Rady (UE) 2026/1912), chyba że ochrona wygaśnie wcześniej, np. po wyjeździe z Polski na ponad 30 dni. Jeśli status zmieniono na NUE, numer zostaje, ale podstawa pobytu z ochrony czasowej znika.

## Podstawa prawna

- [Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej](https://eli.gov.pl/eli/DU/2003/1176/ogl) (Dz.U. 2003 nr 128 poz. 1176)
- [Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa](https://eli.gov.pl/eli/DU/2022/583/ogl) (Dz.U. 2022 poz. 583)
- [Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw](https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/203/ogl) (Dz.U. 2026 poz. 203)
- [Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2026/1912 z dnia 30 lipca 2026 r.](https://eur-lex.europa.eu/eli/dec_impl/2026/1912/oj) (CELEX 32026D1912)

## Oferta kancelarii w tej sprawie

- **Legalizacja pobytu online**: 1999 zł (2300 zł → 1999 zł). Karta pobytu bez wychodzenia z domu: kupujesz usługę, wgrywasz zdjęcia dokumentów z telefonu, my prowadzimy sprawę.
- https://prawoiadministracja.pl/legalizacja-online
- Kancelaria Radców Prawnych Bartosz Krajewski. Sprawy prowadzimy zdalnie w całej Polsce, obsługa w 8 językach.
- Kontakt: +48 537 927 737, kancelaria@prawoiadministracja.pl, ul. Marszałkowska 20/22 lok. 72, 00-590 Warszawa
- https://prawoiadministracja.pl/uslugi
