# Spadek w Polsce dla cudzoziemca 2026: sąd, prawo właściwe, nieruchomość i podatek, także z zagranicy

- Źródło: https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/spadek-w-polsce-dla-cudzoziemca-spadkobierca-za-granica-2026
- Aktualizacja: 2026-11-19
- Autor: Bartosz Krajewski, radca prawny, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie (https://prawoiadministracja.pl/bartosz-krajewski-radca-prawny)

> Zmarły mieszkał w Polsce, a spadkobierca jest cudzoziemcem albo mieszka za granicą? Wyjaśniamy, które prawo i który sąd rozstrzyga sprawę, jak działa umowa z Ukrainą, kiedy odziedziczona nieruchomość wymaga zezwolenia i jak nie stracić zwolnienia z podatku.

**Cudzoziemiec może dziedziczyć w Polsce z ustawy i z testamentu: obywatelstwo spadkobiercy nie odbiera prawa do spadku. O tym, które prawo i który sąd rozstrzyga sprawę, decyduje co do zasady ostatnie miejsce zwykłego pobytu zmarłego (rozporządzenie (UE) nr 650/2012), a przy spadku po obywatelu Ukrainy umowa polsko-ukraińska z 1993 r.** Poniżej stan prawny na 20 listopada 2026 r.: sąd i prawo właściwe, potwierdzenie praw do spadku, nieruchomość, długi, podatek i dokumenty z zagranicy. Jeżeli chcesz przekazać sprawę prawnikowi, zobacz [prawo spadkowe w kancelarii](https://prawoiadministracja.pl/uslugi/prawo-spadkowe-warszawa).

Kancelaria Radców Prawnych Bartosz Krajewski z Warszawy prowadzi sprawy spadkowe cudzoziemców i spadkobierców mieszkających za granicą na podstawie pełnomocnictwa: składamy wniosek do sądu, reprezentujemy klienta na rozprawie, zgłaszamy nabycie do urzędu skarbowego i porządkujemy księgę wieczystą oraz rachunki. Pracujemy zdalnie, po polsku, angielsku, rosyjsku i ukraińsku, a wynagrodzenie wyceniamy indywidualnie po analizie dokumentów.

## Które prawo i który sąd: decyduje zwykły pobyt zmarłego

Do spadków po osobach zmarłych od 17 sierpnia 2015 r. stosuje się rozporządzenie (UE) nr 650/2012. Jurysdykcję mają sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci (art. 4), i prawo tego samego państwa jest właściwe dla całego spadku (art. 21). Jeżeli cudzoziemiec mieszkał na stałe w Polsce, sprawę rozpoznaje więc polski sąd według polskiego prawa. Rozporządzenia nie stosują Dania i Irlandia.

Zmarły mógł jednak w testamencie wybrać prawo państwa, którego był obywatelem (art. 22); wtedy polski sąd stosuje prawo obce i z urzędu ustala jego treść. Gdy zmarły mieszkał poza Unią, a w Polsce został majątek, polski sąd może orzekać na podstawie jurysdykcji dodatkowej (art. 10). Zwykły pobyt bywa sporny u osób żyjących między dwoma krajami, dlatego zaczynamy od dowodów: zameldowania, pracy, rodziny, karty pobytu.

## Spadek po obywatelu Ukrainy: umowa z 1993 r. dzieli majątek na dwie części

Rozporządzenie unijne nie uchyla umów z państwami trzecimi (art. 75), dlatego przy spadku po obywatelu Ukrainy pierwszeństwo ma umowa między Polską a Ukrainą o pomocy prawnej z 24 maja 1993 r. (Dz.U. z 1994 r. nr 96, poz. 465). Dziedziczenie ruchomości, na przykład pieniędzy na rachunku czy samochodu, podlega prawu państwa, którego obywatelem był zmarły, a dziedziczenie nieruchomości prawu państwa, w którym nieruchomość leży (art. 37). Tak samo dzieli się właściwość organów (art. 41).

W praktyce mieszkanie w Polsce po obywatelu Ukrainy trafia do polskiego sądu i polskiego prawa, a rachunek bankowy co do zasady do organu ukraińskiego. Jeżeli jednak całe mienie ruchome znajduje się w Polsce, sprawę na wniosek spadkobiercy może przeprowadzić polski organ, gdy zgodzą się na to wszyscy znani spadkobiercy (art. 41 ust. 3). Obywatele obu państw dziedziczą na tych samych warunkach co obywatele miejscowi (art. 36), a dokumenty urzędowe z Ukrainy nie wymagają legalizacji (art. 15); potrzebne jest tłumaczenie przysięgłe.

## Jak potwierdzić prawa do spadku: sąd, notariusz albo europejskie poświadczenie spadkowe

Bank, sąd wieczystoksięgowy i urząd uznają tylko spadkobiercę, który przedstawi postanowienie sądu albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 Kodeksu cywilnego). Do wyboru są:

- sądowe stwierdzenie nabycia spadku: wniosek do sądu ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego, a gdy nie da się go ustalić w Polsce, do sądu miejsca położenia majątku; w braku tych podstaw właściwy jest Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy (art. 628 Kodeksu postępowania cywilnego); opłata sądowa 100 zł;
- akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza: wymaga udziału wszystkich osób zainteresowanych i odpada, gdy brak jurysdykcji krajowej (art. 95b i 95e Prawa o notariacie), dlatego przy spadkobiercach rozsianych po świecie zwykle zostaje sąd;
- europejskie poświadczenie spadkowe: dokument do wykorzystania w innym państwie Unii, wywołujący skutki bez dodatkowej procedury (art. 62 i 69 rozporządzenia); odpisy są ważne 6 miesięcy; opłata sądowa 300 zł.

Stwierdzenie nabycia spadku nie może nastąpić przed upływem 6 miesięcy od śmierci, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu spadku (art. 1026 k.c.). Samo postanowienie nie dzieli majątku: do sprzedaży mieszkania albo podziału środków między kilku spadkobierców potrzebny bywa jeszcze dział spadku.

## Nieruchomość w spadku: kiedy cudzoziemiec potrzebuje zezwolenia MSWiA

Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nie obejmuje nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia przez osoby uprawnione do dziedziczenia ustawowego (art. 7 ust. 2). Dziecko, małżonek czy rodzic zmarłego nie potrzebują więc zezwolenia, niezależnie od obywatelstwa, a przepis nie rozróżnia, czy dziedziczą z ustawy, czy z testamentu. Zezwolenia nie potrzebują też obywatele państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii (art. 8 ust. 2), nie wymaga go również nabycie samodzielnego lokalu mieszkalnego położonego poza strefą nadgraniczną (art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3).

Inaczej jest, gdy testament powołuje cudzoziemca spoza kręgu spadkobierców ustawowych, na przykład partnera albo przyjaciela, a w spadku jest dom, działka albo lokal w strefie nadgranicznej. Musi on złożyć wniosek o zezwolenie ministra właściwego do spraw wewnętrznych w ciągu 2 lat od otwarcia spadku; jeżeli zezwolenia nie uzyska, własność nieruchomości nabywają osoby, które byłyby powołane do spadku z ustawy (art. 7 ust. 3). Termin biegnie od dnia śmierci, a nie od zakończenia sprawy spadkowej.

## Długi w spadku i 6 miesięcy na jego odrzucenie

Spadek to także długi. Każdy spadkobierca, również mieszkający za granicą, ma 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o powołaniu, na przyjęcie albo odrzucenie spadku; brak oświadczenia oznacza przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 k.c.). Oświadczenie można złożyć z zagranicy: z podpisem poświadczonym przez konsula RP albo, w państwach stosujących rozporządzenie nr 650/2012, przed sądem miejsca zwykłego pobytu (art. 13). Terminy, koszty i sytuację dzieci opisujemy w poradniku [odrzucenie spadku 2026](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/odrzucenie-spadku-2026-termin-sad-notariusz-koszt).

## Podatek od spadku: zwolnienie dla rodziny i warunek obywatelstwa albo zamieszkania

Małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha nie płacą podatku, jeżeli zgłoszą nabycie naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, druk SD-Z2).

Zwolnienie przysługuje jednak tylko nabywcy, który w chwili nabycia miał obywatelstwo polskie, obywatelstwo państwa Unii Europejskiej lub państwa EFTA będącego stroną umowy o EOG albo miejsce zamieszkania w Polsce lub w takim państwie (art. 4 ust. 4). Obywatel Ukrainy mieszkający w Polsce albo w Niemczech z niego skorzysta; mieszkający w Ukrainie już nie i zapłaci podatek według skali dla I grupy podatkowej. Podatkowi nie podlega natomiast nabycie ruchomości i praw majątkowych wykonywanych w Polsce, gdy ani nabywca, ani zmarły nie byli obywatelami polskimi i nie mieli w Polsce miejsca stałego pobytu (art. 3 pkt 1). Spóźnione zgłoszenie oznacza utratę zwolnienia, dlatego pilnujemy tego terminu razem ze sprawą sądową.

## Dokumenty z zagranicy, pełnomocnictwo i rozprawa bez przyjazdu

Do wniosku dołącza się akt zgonu, akty stanu cywilnego wykazujące pokrewieństwo i testament, jeśli był. Dokumenty obcojęzyczne składa się z tłumaczeniem przysięgłym; przy dokumentach z państw innych niż Ukraina sprawdzamy, czy potrzebna jest apostille albo legalizacja. Jeżeli nie wiadomo, w jakich bankach zmarły miał rachunki, osoba z tytułem prawnym do spadku może uzyskać zbiorczą informację o rachunkach za pośrednictwem dowolnego banku (art. 92ba Prawa bankowego).

W sądzie klienta reprezentuje radca prawny na podstawie pełnomocnictwa. Sąd odbiera od spadkobiercy zapewnienie spadkowe, czyli oświadczenie o kręgu spadkobierców i testamentach (art. 671 k.p.c.); gdy klient mieszka za granicą, wnosimy o przeprowadzenie posiedzenia zdalnie (art. 151 § 2 k.p.c.), o czym decyduje sąd. Po prawomocnym postanowieniu zgłaszamy nabycie do urzędu skarbowego, składamy wniosek o wpis do księgi wieczystej i przedstawiamy dokumenty w banku.

## Jak prowadzimy sprawę spadkową dla klienta z zagranicy

Najpierw analizujemy dokumenty i ustalamy trzy rzeczy: który sąd i które prawo są właściwe, kto dziedziczy i w jakich udziałach oraz jakie terminy już biegną (6 miesięcy na odrzucenie spadku, 6 miesięcy na zgłoszenie podatkowe, 2 lata na wniosek o zezwolenie przy nieruchomości z testamentu). Potem przesyłamy pełnomocnictwo do podpisu, składamy wniosek i prowadzimy sprawę do prawomocnego postanowienia, a w razie potrzeby także dział spadku albo sprawę o zachowek, o którym piszemy w poradniku [zachowek i dziedziczenie](https://prawoiadministracja.pl/aktualnosci/zachowek-i-dziedziczenie-warszawa).

Sprawy prowadzimy z biura w Warszawie, ul. Marszałkowska 20/22 lok. 72, tel. 537 927 737, zdalnie dla klientów w całej Polsce i za granicą. Opisz sytuację przez stronę [prawo spadkowe w Warszawie](https://prawoiadministracja.pl/uslugi/prawo-spadkowe-warszawa). Sprawy prowadzi [radca prawny Bartosz Krajewski](https://prawoiadministracja.pl/bartosz-krajewski-radca-prawny).

_Stan prawny na 20 listopada 2026 r. Podstawa prawna: rozporządzenie (UE) nr 650/2012, umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z 24 maja 1993 r., Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego, ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, ustawa o podatku od spadków i darowizn, Prawo o notariacie, Prawo bankowe, ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych._

## Najczęściej zadawane pytania

### Czy cudzoziemiec może dziedziczyć w Polsce?

Tak. Polskie prawo nie uzależnia dziedziczenia od obywatelstwa spadkobiercy: cudzoziemiec dziedziczy z ustawy i z testamentu. Ograniczenie dotyczy tylko nieruchomości odziedziczonej z testamentu przez osobę spoza kręgu spadkobierców ustawowych, która musi w ciągu 2 lat od śmierci spadkodawcy wystąpić o zezwolenie ministra.

### Które prawo stosuje się do spadku po cudzoziemcu mieszkającym w Polsce?

Co do zasady prawo polskie, bo według rozporządzenia (UE) nr 650/2012 decyduje miejsce zwykłego pobytu zmarłego w chwili śmierci. Wyjątkiem jest wybór prawa ojczystego w testamencie oraz umowy dwustronne, na przykład umowa z Ukrainą z 1993 r., która dla ruchomości wskazuje prawo państwa obywatelstwa zmarłego.

### Zmarły był obywatelem Ukrainy i zostawił mieszkanie w Polsce. Gdzie prowadzić sprawę?

Co do nieruchomości położonej w Polsce właściwy jest polski sąd i polskie prawo (art. 37 i 41 umowy z 1993 r.). Ruchomości, w tym pieniądze na rachunku, podlegają prawu ukraińskiemu i organom ukraińskim, chyba że całe mienie ruchome jest w Polsce i wszyscy znani spadkobiercy zgodzą się na polski organ. Napisz do kancelarii, ustalimy ten podział na dokumentach.

### Czy muszę przyjechać do Polski, żeby załatwić spadek?

Sprawę sądową prowadzi kancelaria na podstawie pełnomocnictwa, a o udział klienta w posiedzeniu zdalnie wnosimy do sądu. Udział wszystkich zainteresowanych jest potrzebny u notariusza przy akcie poświadczenia dziedziczenia, dlatego dla spadkobierców za granicą wybieramy zwykle drogę sądową. Skontaktuj się z nami, wskażemy, jakie dokumenty podpisać i gdzie poświadczyć podpis.

### Czy cudzoziemiec potrzebuje zezwolenia MSWiA na odziedziczone mieszkanie?

Nie, jeżeli należy do kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia ustawowego, na przykład jest dzieckiem, małżonkiem albo rodzicem zmarłego, jest obywatelem państwa EOG lub Szwajcarii albo dziedziczy samodzielny lokal mieszkalny położony poza strefą nadgraniczną. W pozostałych przypadkach dziedziczenia z testamentu zezwolenie jest potrzebne, a wniosek trzeba złożyć w ciągu 2 lat od otwarcia spadku.

### Czy cudzoziemiec płaci w Polsce podatek od spadku?

Najbliższa rodzina jest zwolniona, jeśli zgłosi nabycie w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy i jeśli nabywca ma obywatelstwo Polski, państwa UE lub EOG albo mieszka w Polsce lub w takim państwie. Spadkobierca spoza tej grupy, na przykład obywatel Ukrainy mieszkający w Ukrainie, płaci podatek według skali, chyba że dziedziczy same ruchomości, a ani on, ani zmarły nie byli obywatelami polskimi i nie mieli w Polsce stałego pobytu.

### Ile kosztuje sprawa spadkowa w polskim sądzie?

Opłata sądowa od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 zł, od wniosku o europejskie poświadczenie spadkowe 300 zł, a od wniosku o dział spadku 500 zł albo 300 zł przy zgodnym projekcie. Dochodzą koszty tłumaczeń przysięgłych. Wynagrodzenie kancelarii wyceniamy indywidualnie po analizie dokumentów.

## Podstawa prawna

- [Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r.](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2012/650/oj) (CELEX 32012R0650)
- [Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny](https://eli.gov.pl/eli/DU/1964/93/ogl) (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93)
- [Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego](https://eli.gov.pl/eli/DU/1964/296/ogl) (Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296)
- [Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporządzona w Kijowie dnia 24 maja 1993 r.](https://eli.gov.pl/eli/DU/1994/465/ogl) (Dz.U. 1994 nr 96 poz. 465)
- [Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn](https://eli.gov.pl/eli/DU/1983/207/ogl) (Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207)
- [Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców](https://eli.gov.pl/eli/DU/1920/178/ogl) (Dz.U. 1920 nr 31 poz. 178)
- [Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie](https://eli.gov.pl/eli/DU/1991/91/ogl) (Dz.U. 1991 nr 22 poz. 91)
- [Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe](https://eli.gov.pl/eli/DU/1997/939/ogl) (Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939)

## Oferta kancelarii w tej sprawie

- Kancelaria Radców Prawnych Bartosz Krajewski. Sprawy prowadzimy zdalnie w całej Polsce, obsługa w 8 językach.
- Kontakt: +48 537 927 737, kancelaria@prawoiadministracja.pl, ul. Marszałkowska 20/22 lok. 72, 00-590 Warszawa
- https://prawoiadministracja.pl/uslugi
