Odrzucenie spadku 2026: termin 6 miesięcy, sąd czy notariusz, koszt 100 zł i spadek dziecka

Na odrzucenie spadku masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego). Oświadczenie składa się przed sądem albo notariuszem, a kto w tym czasie nie zrobi nic, przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Poniżej stan prawny na 20 listopada 2026 r.: jak liczyć termin, sąd czy notariusz, nowe stawki notarialne, spadek dziecka i wyjścia po terminie. Jeżeli wolisz, żeby termin i dokumenty sprawdził prawnik, zobacz prawo spadkowe w kancelarii.
Kancelaria Radców Prawnych Bartosz Krajewski z Warszawy prowadzi sprawy o odrzucenie spadku w całej Polsce i dla spadkobierców mieszkających za granicą, także zdalnie: ustalamy, kiedy termin zaczął biec, przygotowujemy oświadczenie albo wniosek do sądu, a gdy dziedziczy dziecko, wniosek o zezwolenie. Wynagrodzenie wyceniamy indywidualnie po analizie dokumentów.
Termin 6 miesięcy: od kiedy biegnie i jak go nie przegapić
Termin nie liczy się od dnia śmierci, tylko od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Dla dziecka albo małżonka zmarłego będzie to zwykle dzień wiadomości o śmierci. Dla dalszych krewnych, na przykład rodzeństwa czy wnuków, termin rusza dopiero wtedy, gdy dowiedzą się, że bliżsi spadkobiercy spadek odrzucili, a przy testamencie od wiadomości o jego treści. Każdy spadkobierca ma własny termin.
Od 15 listopada 2023 r. do zachowania terminu wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia (art. 1015 § 1¹ k.c.), więc odległy termin posiedzenia nie działa już na niekorzyść spadkobiercy. Brak oświadczenia w terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 k.c.). Dzień, w którym dowiedziałeś się o powołaniu, trzeba umieć wykazać, dlatego ustalenie dat jest pierwszą rzeczą, którą robimy w każdej sprawie.
Sąd czy notariusz: gdzie złożyć oświadczenie i ile to kosztuje w 2026 r.
Oświadczenie o odrzuceniu spadku składa się ustnie przed sądem lub notariuszem albo na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3 k.c.). Do wyboru są trzy drogi:
- notariusz, dowolny w Polsce: od 5 listopada 2026 r. maksymalna taksa za oświadczenie o odrzuceniu spadku wynosi 100 zł plus VAT (wcześniej 50 zł), do tego wypisy aktu; notariusz sam przesyła oświadczenie do sądu spadku;
- sąd rejonowy miejsca zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie (art. 640 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego): opłata stała 100 zł od wniosku o odebranie oświadczenia, zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;
- sąd spadku, czyli sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego, jeżeli toczy się już sprawa o stwierdzenie nabycia spadku (art. 640 § 2 k.p.c.).
W Warszawie działa siedem sądów rejonowych: dla m.st. Warszawy, Warszawy-Mokotowa, Warszawy-Śródmieścia, Warszawy-Woli, Warszawy-Żoliborza, Warszawy Pragi-Północ i Warszawy Pragi-Południe; właściwy jest ten, w którego okręgu mieszkasz. Notariusz bywa szybszy, sąd jest potrzebny wtedy, gdy termin jest bliski i liczy się data wpływu wniosku. Oświadczenia nie da się odwołać ani złożyć pod warunkiem (art. 1018 § 1 i 2 k.c.), dlatego jego treść powinna być sprawdzona przed podpisem.
Odrzucenie, przyjęcie wprost czy dobrodziejstwo inwentarza: co wybrać
Spadkobierca może przyjąć spadek wprost, przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucić (art. 1012 k.c.). Przy przyjęciu wprost odpowiada za długi bez ograniczenia, przy dobrodziejstwie inwentarza tylko do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w wykazie albo spisie inwentarza (art. 1031 k.c.). Kto spadek odrzuci, jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 k.c.): nie odpowiada za długi, ale nie dostaje też niczego z majątku. Spadku nie można w części przyjąć, a w części odrzucić (art. 1014 § 3 k.c.).
Odrzucenie ma sens, gdy długi przewyższają majątek albo gdy składu spadku nie da się ustalić. Gdy w spadku jest mieszkanie obciążone kredytem, rachunek bywa mniej oczywisty i wymaga policzenia obu stron bilansu. Jeżeli majątek jest realny, a pominięto Cię w testamencie albo obdarowano kogoś innego, osobną sprawą jest roszczenie pieniężne, które opisujemy w poradniku zachowek i dziedziczenie.
Odrzucenie spadku w imieniu dziecka: kiedy potrzebna jest zgoda sądu
Gdy rodzic odrzuca spadek, jego udział przechodzi na jego dzieci, więc długi nie znikają, tylko przesuwają się o jedno pokolenie. Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego przekracza zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka i co do zasady wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego, a w toku sprawy o stwierdzenie nabycia spadku zezwolenia sądu spadku (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Opłata od wniosku wynosi 100 zł.
Od 15 listopada 2023 r. zezwolenie nie jest potrzebne, gdy dziecko dziedziczy dlatego, że wcześniej spadek odrzucił jego rodzic, oboje rodzice mają władzę rodzicielską i działają wspólnie albo jedno za zgodą drugiego, a spadek odrzucają także inni zstępni tych rodziców (art. 101 § 4 k.r.o.). W pozostałych sytuacjach, także przy braku porozumienia rodziców, wniosek do sądu jest konieczny; na czas tego postępowania bieg sześciomiesięcznego terminu ulega zawieszeniu (art. 1015 § 1² k.c.). Termin dla dziecka liczy się osobno, dlatego wniosku nie warto odkładać.
Termin minął: uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia
Upływ sześciu miesięcy nie zawsze zamyka sprawę. Spadkobierca, który nie złożył oświadczenia pod wpływem błędu albo groźby, może uchylić się od skutków niezachowania terminu (art. 1019 § 2 k.c.). Trzeba to zrobić przed sądem, jednocześnie oświadczając, że spadek się odrzuca, a uchylenie wymaga zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 1 i 3 k.c.). Na działanie jest rok od wykrycia błędu (art. 88 § 2 k.c.), przy czym wystarcza złożenie w tym czasie wniosku do sądu. Sąd bada, czy błąd był istotny (art. 84 § 2 k.c.), dlatego trzeba udokumentować, kiedy i jak dowiedziałeś się o długach i co wcześniej wiedziałeś o majątku zmarłego. Pismo od wierzyciela albo komornika to sygnał, żeby zgłosić się do prawnika jeszcze w tym samym tygodniu.
Wierzyciele i komornik po odrzuceniu spadku
Skuteczne odrzucenie zamyka drogę wierzycielom zmarłego: dług przechodzi na kolejnych spadkobierców, a na końcu na gminę albo Skarb Państwa, które spadku odrzucić nie mogą (art. 1023 k.c.). Inaczej jest z Twoimi własnymi wierzycielami. Jeżeli odrzucisz spadek z ich pokrzywdzeniem, każdy z nich może żądać uznania odrzucenia za bezskuteczne wobec siebie w ciągu 6 miesięcy od wiadomości o odrzuceniu, nie później niż 3 lata od odrzucenia (art. 1024 k.c.). Do chwili przyjęcia spadku odpowiadasz za długi spadkowe tylko ze spadku (art. 1030 k.c.), więc wezwanie do zapłaty od banku nie oznacza jeszcze obowiązku płacenia z własnej kieszeni.
Spadkobierca za granicą: odrzucenie spadku bez przyjazdu do Polski
Mieszkając za granicą, nie musisz przyjeżdżać na posiedzenie. Oświadczenie można złożyć na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym, a podpis poświadcza między innymi konsul RP (art. 28 Prawa konsularnego); tak przygotowany dokument wysyła się do sądu spadku. Można też działać przez pełnomocnika, ale pełnomocnictwo do odrzucenia spadku musi być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3 k.c.).
W państwach Unii Europejskiej stosujących rozporządzenie (UE) nr 650/2012 oświadczenie można złożyć również przed sądem państwa, w którym masz miejsce zwykłego pobytu (art. 13), a jego forma jest ważna, jeśli odpowiada prawu tego państwa (art. 28). Samo złożenie oświadczenia za granicą nie kończy sprawy: polski sąd spadku powinien otrzymać o nim informację wraz z tłumaczeniem przysięgłym, zanim rozstrzygnie sprawę. Więcej o sprawach z elementem zagranicznym piszemy w poradniku spadek w Polsce dla cudzoziemca i spadkobiercy za granicą.
Jak prowadzimy sprawę o odrzucenie spadku
Zaczynamy od dat i dokumentów: aktu zgonu, pism od wierzycieli, informacji o testamencie i o tym, kto z rodziny już spadek odrzucił. Na tej podstawie ustalamy, do kiedy biegnie termin dla Ciebie i dla Twoich dzieci, czy odrzucenie się opłaca i którą drogę wybrać. Następnie przygotowujemy oświadczenie albo wniosek do sądu, wniosek o zezwolenie dla małoletniego, a gdy termin minął, wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków jego niezachowania.
Sprawy prowadzimy w Warszawie i zdalnie w całej Polsce, także dla osób mieszkających za granicą. Biuro: ul. Marszałkowska 20/22 lok. 72, tel. 537 927 737. Opisz sytuację przez stronę prawo spadkowe w Warszawie. Sprawy prowadzi radca prawny Bartosz Krajewski.
Stan prawny na 20 listopada 2026 r. Podstawa prawna: Kodeks cywilny (art. 1012–1024, 1030–1031), Kodeks rodzinny i opiekuńczy (art. 101), Kodeks postępowania cywilnego (art. 628, 640 i 640¹), ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 23 i 49), rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz.U. 2026 poz. 1370), rozporządzenie (UE) nr 650/2012.
Najczęściej zadawane pytania
Ile jest czasu na odrzucenie spadku?
Ile kosztuje odrzucenie spadku u notariusza i w sądzie w 2026 r.?
Czy muszę odrzucić spadek także w imieniu dziecka?
Co się stanie, jeśli przez 6 miesięcy nie złożę żadnego oświadczenia?
Czy można odrzucić spadek po terminie?
Czy mogę odrzucić spadek, mieszkając za granicą?
Czy można odrzucić tylko długi, a zatrzymać mieszkanie?
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilnyDz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczyDz.U. 1964 nr 9 poz. 59
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnegoDz.U. 1964 nr 43 poz. 296
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r.
- Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychDz.U. 2005 nr 167 poz. 1398
- Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularneDz.U. 2015 poz. 1274
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnejDz.U. 2004 nr 148 poz. 1564
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnejDz.U. 2026 poz. 1370



