Blog prawny

Odrzucenie spadku 2026: termin 6 miesięcy, sąd czy notariusz, koszt 100 zł i spadek dziecka

Odrzucenie spadku 2026: termin 6 miesięcy, sąd czy notariusz, koszt 100 zł i spadek dziecka

Na odrzucenie spadku masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego). Oświadczenie składa się przed sądem albo notariuszem, a kto w tym czasie nie zrobi nic, przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Poniżej stan prawny na 20 listopada 2026 r.: jak liczyć termin, sąd czy notariusz, nowe stawki notarialne, spadek dziecka i wyjścia po terminie. Jeżeli wolisz, żeby termin i dokumenty sprawdził prawnik, zobacz prawo spadkowe w kancelarii.

Kancelaria Radców Prawnych Bartosz Krajewski z Warszawy prowadzi sprawy o odrzucenie spadku w całej Polsce i dla spadkobierców mieszkających za granicą, także zdalnie: ustalamy, kiedy termin zaczął biec, przygotowujemy oświadczenie albo wniosek do sądu, a gdy dziedziczy dziecko, wniosek o zezwolenie. Wynagrodzenie wyceniamy indywidualnie po analizie dokumentów.

Termin 6 miesięcy: od kiedy biegnie i jak go nie przegapić

Termin nie liczy się od dnia śmierci, tylko od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Dla dziecka albo małżonka zmarłego będzie to zwykle dzień wiadomości o śmierci. Dla dalszych krewnych, na przykład rodzeństwa czy wnuków, termin rusza dopiero wtedy, gdy dowiedzą się, że bliżsi spadkobiercy spadek odrzucili, a przy testamencie od wiadomości o jego treści. Każdy spadkobierca ma własny termin.

Od 15 listopada 2023 r. do zachowania terminu wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia (art. 1015 § 1¹ k.c.), więc odległy termin posiedzenia nie działa już na niekorzyść spadkobiercy. Brak oświadczenia w terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 k.c.). Dzień, w którym dowiedziałeś się o powołaniu, trzeba umieć wykazać, dlatego ustalenie dat jest pierwszą rzeczą, którą robimy w każdej sprawie.

Sąd czy notariusz: gdzie złożyć oświadczenie i ile to kosztuje w 2026 r.

Oświadczenie o odrzuceniu spadku składa się ustnie przed sądem lub notariuszem albo na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3 k.c.). Do wyboru są trzy drogi:

  • notariusz, dowolny w Polsce: od 5 listopada 2026 r. maksymalna taksa za oświadczenie o odrzuceniu spadku wynosi 100 zł plus VAT (wcześniej 50 zł), do tego wypisy aktu; notariusz sam przesyła oświadczenie do sądu spadku;
  • sąd rejonowy miejsca zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie (art. 640 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego): opłata stała 100 zł od wniosku o odebranie oświadczenia, zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;
  • sąd spadku, czyli sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego, jeżeli toczy się już sprawa o stwierdzenie nabycia spadku (art. 640 § 2 k.p.c.).

W Warszawie działa siedem sądów rejonowych: dla m.st. Warszawy, Warszawy-Mokotowa, Warszawy-Śródmieścia, Warszawy-Woli, Warszawy-Żoliborza, Warszawy Pragi-Północ i Warszawy Pragi-Południe; właściwy jest ten, w którego okręgu mieszkasz. Notariusz bywa szybszy, sąd jest potrzebny wtedy, gdy termin jest bliski i liczy się data wpływu wniosku. Oświadczenia nie da się odwołać ani złożyć pod warunkiem (art. 1018 § 1 i 2 k.c.), dlatego jego treść powinna być sprawdzona przed podpisem.

Odrzucenie, przyjęcie wprost czy dobrodziejstwo inwentarza: co wybrać

Spadkobierca może przyjąć spadek wprost, przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucić (art. 1012 k.c.). Przy przyjęciu wprost odpowiada za długi bez ograniczenia, przy dobrodziejstwie inwentarza tylko do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w wykazie albo spisie inwentarza (art. 1031 k.c.). Kto spadek odrzuci, jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 k.c.): nie odpowiada za długi, ale nie dostaje też niczego z majątku. Spadku nie można w części przyjąć, a w części odrzucić (art. 1014 § 3 k.c.).

Odrzucenie ma sens, gdy długi przewyższają majątek albo gdy składu spadku nie da się ustalić. Gdy w spadku jest mieszkanie obciążone kredytem, rachunek bywa mniej oczywisty i wymaga policzenia obu stron bilansu. Jeżeli majątek jest realny, a pominięto Cię w testamencie albo obdarowano kogoś innego, osobną sprawą jest roszczenie pieniężne, które opisujemy w poradniku zachowek i dziedziczenie.

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka: kiedy potrzebna jest zgoda sądu

Gdy rodzic odrzuca spadek, jego udział przechodzi na jego dzieci, więc długi nie znikają, tylko przesuwają się o jedno pokolenie. Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego przekracza zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka i co do zasady wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego, a w toku sprawy o stwierdzenie nabycia spadku zezwolenia sądu spadku (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Opłata od wniosku wynosi 100 zł.

Od 15 listopada 2023 r. zezwolenie nie jest potrzebne, gdy dziecko dziedziczy dlatego, że wcześniej spadek odrzucił jego rodzic, oboje rodzice mają władzę rodzicielską i działają wspólnie albo jedno za zgodą drugiego, a spadek odrzucają także inni zstępni tych rodziców (art. 101 § 4 k.r.o.). W pozostałych sytuacjach, także przy braku porozumienia rodziców, wniosek do sądu jest konieczny; na czas tego postępowania bieg sześciomiesięcznego terminu ulega zawieszeniu (art. 1015 § 1² k.c.). Termin dla dziecka liczy się osobno, dlatego wniosku nie warto odkładać.

Termin minął: uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia

Upływ sześciu miesięcy nie zawsze zamyka sprawę. Spadkobierca, który nie złożył oświadczenia pod wpływem błędu albo groźby, może uchylić się od skutków niezachowania terminu (art. 1019 § 2 k.c.). Trzeba to zrobić przed sądem, jednocześnie oświadczając, że spadek się odrzuca, a uchylenie wymaga zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 1 i 3 k.c.). Na działanie jest rok od wykrycia błędu (art. 88 § 2 k.c.), przy czym wystarcza złożenie w tym czasie wniosku do sądu. Sąd bada, czy błąd był istotny (art. 84 § 2 k.c.), dlatego trzeba udokumentować, kiedy i jak dowiedziałeś się o długach i co wcześniej wiedziałeś o majątku zmarłego. Pismo od wierzyciela albo komornika to sygnał, żeby zgłosić się do prawnika jeszcze w tym samym tygodniu.

Wierzyciele i komornik po odrzuceniu spadku

Skuteczne odrzucenie zamyka drogę wierzycielom zmarłego: dług przechodzi na kolejnych spadkobierców, a na końcu na gminę albo Skarb Państwa, które spadku odrzucić nie mogą (art. 1023 k.c.). Inaczej jest z Twoimi własnymi wierzycielami. Jeżeli odrzucisz spadek z ich pokrzywdzeniem, każdy z nich może żądać uznania odrzucenia za bezskuteczne wobec siebie w ciągu 6 miesięcy od wiadomości o odrzuceniu, nie później niż 3 lata od odrzucenia (art. 1024 k.c.). Do chwili przyjęcia spadku odpowiadasz za długi spadkowe tylko ze spadku (art. 1030 k.c.), więc wezwanie do zapłaty od banku nie oznacza jeszcze obowiązku płacenia z własnej kieszeni.

Spadkobierca za granicą: odrzucenie spadku bez przyjazdu do Polski

Mieszkając za granicą, nie musisz przyjeżdżać na posiedzenie. Oświadczenie można złożyć na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym, a podpis poświadcza między innymi konsul RP (art. 28 Prawa konsularnego); tak przygotowany dokument wysyła się do sądu spadku. Można też działać przez pełnomocnika, ale pełnomocnictwo do odrzucenia spadku musi być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3 k.c.).

W państwach Unii Europejskiej stosujących rozporządzenie (UE) nr 650/2012 oświadczenie można złożyć również przed sądem państwa, w którym masz miejsce zwykłego pobytu (art. 13), a jego forma jest ważna, jeśli odpowiada prawu tego państwa (art. 28). Samo złożenie oświadczenia za granicą nie kończy sprawy: polski sąd spadku powinien otrzymać o nim informację wraz z tłumaczeniem przysięgłym, zanim rozstrzygnie sprawę. Więcej o sprawach z elementem zagranicznym piszemy w poradniku spadek w Polsce dla cudzoziemca i spadkobiercy za granicą.

Jak prowadzimy sprawę o odrzucenie spadku

Zaczynamy od dat i dokumentów: aktu zgonu, pism od wierzycieli, informacji o testamencie i o tym, kto z rodziny już spadek odrzucił. Na tej podstawie ustalamy, do kiedy biegnie termin dla Ciebie i dla Twoich dzieci, czy odrzucenie się opłaca i którą drogę wybrać. Następnie przygotowujemy oświadczenie albo wniosek do sądu, wniosek o zezwolenie dla małoletniego, a gdy termin minął, wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków jego niezachowania.

Sprawy prowadzimy w Warszawie i zdalnie w całej Polsce, także dla osób mieszkających za granicą. Biuro: ul. Marszałkowska 20/22 lok. 72, tel. 537 927 737. Opisz sytuację przez stronę prawo spadkowe w Warszawie. Sprawy prowadzi radca prawny Bartosz Krajewski.

Stan prawny na 20 listopada 2026 r. Podstawa prawna: Kodeks cywilny (art. 1012–1024, 1030–1031), Kodeks rodzinny i opiekuńczy (art. 101), Kodeks postępowania cywilnego (art. 628, 640 i 640¹), ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 23 i 49), rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz.U. 2026 poz. 1370), rozporządzenie (UE) nr 650/2012.

Najczęściej zadawane pytania

Ile jest czasu na odrzucenie spadku?
6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku (art. 1015 § 1 k.c.). Dla najbliższych jest to zwykle dzień wiadomości o śmierci, dla dalszych krewnych dzień, w którym dowiedzieli się, że bliżsi spadkobiercy spadek odrzucili. Do zachowania terminu wystarcza złożenie w tym czasie wniosku do sądu o odebranie oświadczenia.
Ile kosztuje odrzucenie spadku u notariusza i w sądzie w 2026 r.?
W sądzie opłata stała od wniosku o odebranie oświadczenia wynosi 100 zł. U notariusza maksymalna taksa za oświadczenie o odrzuceniu spadku to od 5 listopada 2026 r. 100 zł plus VAT, wcześniej 50 zł; do tego dochodzą wypisy aktu. Wynagrodzenie kancelarii za prowadzenie sprawy wyceniamy indywidualnie po analizie dokumentów.
Czy muszę odrzucić spadek także w imieniu dziecka?
Tak, jeżeli po Twoim odrzuceniu spadek przypada dziecku. Zezwolenie sądu nie jest potrzebne, gdy dziecko dziedziczy wskutek odrzucenia spadku przez rodzica, rodzice działają wspólnie albo jedno za zgodą drugiego, a spadek odrzucają też inni zstępni tych rodziców (art. 101 § 4 k.r.o.). W innych przypadkach potrzebny jest wniosek do sądu, opłata 100 zł. Skontaktuj się z kancelarią, sprawdzimy, który wariant dotyczy Twojej rodziny.
Co się stanie, jeśli przez 6 miesięcy nie złożę żadnego oświadczenia?
Spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 k.c.). Odpowiadasz wtedy za długi spadkowe do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w wykazie albo spisie inwentarza, a nie całym swoim majątkiem. Ograniczenie odpada jednak, gdy w wykazie albo spisie inwentarza podstępnie pominięto majątek lub podano nieistniejące długi (art. 1031 § 2 k.c.), dlatego wykaz warto przygotować z prawnikiem.
Czy można odrzucić spadek po terminie?
Tylko przez uchylenie się od skutków niezachowania terminu, gdy oświadczenia nie złożono pod wpływem błędu albo groźby (art. 1019 § 2 k.c.). Wniosek składa się do sądu w ciągu roku od wykrycia błędu, razem z oświadczeniem o odrzuceniu spadku, a sąd musi uchylenie zatwierdzić. Napisz do nas od razu po otrzymaniu pisma od wierzyciela albo komornika, ocenimy sprawę na dokumentach.
Czy mogę odrzucić spadek, mieszkając za granicą?
Tak. Oświadczenie można złożyć na piśmie z podpisem poświadczonym przez konsula RP albo przez pełnomocnika z pełnomocnictwem z podpisem urzędowo poświadczonym, a w państwach UE stosujących rozporządzenie nr 650/2012 także przed sądem miejsca zwykłego pobytu. Kancelaria prowadzi takie sprawy zdalnie i pilnuje, żeby dokument trafił do polskiego sądu spadku.
Czy można odrzucić tylko długi, a zatrzymać mieszkanie?
Nie. Spadku nie można w części przyjąć, a w części odrzucić (art. 1014 § 3 k.c.). Jeżeli w spadku jest wartościowy majątek i długi, rozwiązaniem bywa przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, które ogranicza odpowiedzialność do wartości odziedziczonych aktywów.

Powiązane artykuły

Zachowek i dziedziczenie — ile Ci się należy i ile czasu zostało, zanim roszczenie przepadnie
4 min czytania

Zachowek i dziedziczenie — ile Ci się należy i ile czasu zostało, zanim roszczenie przepadnie

Pominięcie w testamencie albo rozdanie majątku za życia nie zamyka sprawy — zamyka ją dopiero upływ terminu. Wyjaśniamy, komu należy się zachowek, jak liczy się jego wysokość i dlaczego darowizny sprzed lat wciąż mają znaczenie.

Czytaj więcej →
Spadek w Polsce dla cudzoziemca 2026: sąd, prawo właściwe, nieruchomość i podatek, także z zagranicy
7 min czytania

Spadek w Polsce dla cudzoziemca 2026: sąd, prawo właściwe, nieruchomość i podatek, także z zagranicy

Zmarły mieszkał w Polsce, a spadkobierca jest cudzoziemcem albo mieszka za granicą? Wyjaśniamy, które prawo i który sąd rozstrzyga sprawę, jak działa umowa z Ukrainą, kiedy odziedziczona nieruchomość wymaga zezwolenia i jak nie stracić zwolnienia z podatku.

Czytaj więcej →
Jak wybrać dobrą kancelarię — kiedy pomaga radca prawny, a kiedy adwokat
5 min czytania

Jak wybrać dobrą kancelarię — kiedy pomaga radca prawny, a kiedy adwokat

Praktyczny przewodnik 2026: czym zajmuje się kancelaria prawna w Warszawie, czym różni się radca prawny od adwokata, kiedy warto poprosić o pomoc i po czym poznać dobrą kancelarię radców prawnych.

Czytaj więcej →
Naruszenie dóbr osobistych — ochrona, przeprosiny i zadośćuczynienie. Kancelaria w Warszawie (2026)
7 min czytania

Naruszenie dóbr osobistych — ochrona, przeprosiny i zadośćuczynienie. Kancelaria w Warszawie (2026)

Obraźliwy wpis, zdjęcie bez zgody, kłamstwo o Tobie w pracy albo w mediach. Prawo cywilne daje konkretne narzędzia — przeprosiny, zadośćuczynienie, zakaz dalszych naruszeń. Wyjaśniamy, co udowadniasz Ty, a co musi udowodnić druga strona.

Czytaj więcej →
← Wróć do aktualności