Utrata statusu UKR: jak go przywrócić i ile można zostać w Polsce bez statusu (2026)

Status UKR tracisz z mocy prawa, bez decyzji i bez wezwania: wystarczy wyjazd z Polski na ponad 30 dni, a w rejestrze PESEL pojawia się NUE. To nie oznacza automatycznie nielegalnego pobytu ani końca pracy, ale od tej chwili liczą się konkretne terminy: 30 dni na ponowny wniosek po powrocie, 90 dni ruchu bezwizowego, 4 marca 2027 r. i 4 marca 2028 r. Poniżej układamy je po kolei. Jeśli wolisz, żeby Twoją sytuację sprawdziła na dokumentach kancelaria i od razu przygotowała wniosek o kartę pobytu, online za 1999 zł zamiast 2300 zł, zobacz legalizację pobytu online.

Kiedy status UKR wygasa: lista z ustawy

Ochrona czasowa, z którą związany jest status UKR, wygasa w przypadkach wymienionych w art. 109b ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, a osobno status odebrał art. 25 ustawy z 23 stycznia 2026 r. W praktyce spotykamy cztery sytuacje:

• wyjazd z Polski na okres powyżej 30 dni (art. 109b ust. 1 pkt 2), najczęstsza przyczyna;
• uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy, stały albo rezydenta długoterminowego UE, a także złożenie wniosku o ochronę międzynarodową;
• ochrona czasowa uzyskana w innym państwie Unii Europejskiej albo pisemne zrzeczenie się ochrony w urzędzie gminy;
• brak potwierdzenia tożsamości paszportem do 31 sierpnia 2026 r. przez osoby z numerem PESEL nadanym na oświadczenie: 1 września 2026 r. ich status zmieniono na NUE (art. 25 ustawy z 23 stycznia 2026 r.).

Ochrona wygasa w dniu zdarzenia, a nie w dniu, w którym się o tym dowiesz. Zwykle wychodzi to przy okazji: przestaje działać diia.pl, urząd wstrzymuje świadczenie albo pracodawca pyta o podstawę pobytu. Co dokładnie oznacza nowy wpis w rejestrze, opisaliśmy w tekście status NUE: co to znaczy.

Wyjazd na ponad 30 dni: jak liczy się termin

Liczy się nieprzerwany pobyt poza Polską dłuższy niż 30 dni. Krótsze wyjazdy nie sumują się: trzy wyjazdy po dwa tygodnie nie odbierają statusu, jeden wyjazd na 31 dni tak. Datę wyjazdu i powrotu rejestruje Straż Graniczna, i przekazuje informację do rejestru PESEL.

Uwaga na wyjazdy do innych państw Schengen. Na granicy wewnętrznej nikt nie stempluje paszportu, ale to nie znaczy, że wyjazd nie istnieje: pobyt za granicą potwierdzają bilety, umowa najmu, praca albo ochrona czasowa uzyskana w innym kraju. Jeśli planujesz wyjazd dłuższy niż 30 dni, a zależy Ci na pobycie w Polsce, najpierw oprzyj pobyt na karcie pobytu, a dopiero potem wyjeżdżaj.

Czy status UKR można przywrócić

Tak, ale tylko w jednym trybie. Art. 44b ustawy o ewidencji ludności pozwala nadać status UKR ponownie po ponownym złożeniu wniosku o numer PESEL dla beneficjenta ochrony czasowej. Wniosek składasz osobiście w dowolnym urzędzie gminy w ciągu 30 dni od przekroczenia granicy (art. 110a ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony), a datą ponownego nadania statusu jest dzień ponownego wjazdu do Polski. Kto wrócił i przegapił 30 dni, tej drogi już nie ma.

Są trzy zastrzeżenia. Po pierwsze, od 31 lipca 2026 r. osobie, która ubiega się o ochronę ponownie, przyznaje się ją tylko wtedy, gdy wykaże, że wypełniła obowiązki wojskowe w Ukrainie albo jest z nich zwolniona, o ile takie obowiązki jej dotyczą (art. 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2026/1912). Po drugie, zmiany na NUE za brak potwierdzenia tożsamości nie cofa wizyta w gminie z paszportem. Po trzecie, przywrócony status trwa tylko tak długo jak sama ochrona, czyli obecnie do 4 marca 2028 r. Terminy ochrony opisujemy w artykule do kiedy obowiązuje status UKR.

Ile można zostać w Polsce bez statusu UKR

To zależy od tego, jaka podstawa pobytu została Ci po utracie statusu. Sprawdzamy je w tej kolejności:

• ważna karta pobytu, wiza albo zaświadczenie o złożeniu wniosku w MOS: pobyt jest legalny niezależnie od statusu w PESEL;
• art. 42 ust. 11 specustawy: jeżeli ostatni dzień Twojego pobytu na wizie Schengen albo w ruchu bezwizowym przypadł 24 lutego 2022 r. lub później, pobyt w Polsce uznaje się za legalny do 4 marca 2027 r.; przepis działa tylko na terytorium Polski i nie daje prawa do pobytu w innych państwach Schengen ani gwarancji ponownego wjazdu po wyjeździe;
• ruch bezwizowy na paszporcie biometrycznym: 90 dni w każdym okresie 180 dni, liczone łącznie dla całej strefy Schengen.

Dlatego na pytanie, czy można zostać w Polsce po zakończeniu 90 dni na paszporcie biometrycznym, odpowiedź brzmi: obywatel Ukrainy zwykle tak, do 4 marca 2027 r., o ile pozostaje w Polsce. Po tej dacie i po każdym wyjeździe wraca zwykły rachunek 90/180. Zasady pobytu po końcu wizy i bezwizu omawiamy w poradniku legalny pobyt po wygaśnięciu wizy.

Praca po utracie statusu UKR

Utrata statusu nie odbiera prawa do pracy, jeżeli pobyt pozostaje legalny. Zgodnie z art. 41 ustawy z 23 stycznia 2026 r. do 5 marca 2029 r. obywatel Ukrainy, który przebywa w Polsce legalnie i nie korzysta z ochrony czasowej, pracuje bez zezwolenia na pracę: pracodawca w ciągu 7 dni powiadamia powiatowy urząd pracy. Za brak powiadomienia pracodawcy grozi grzywna od 1000 do 3000 zł. Gdy pobyt przestaje być legalny, praca staje się nielegalna dla obu stron, dlatego warto od razu pokazać pracodawcy, na jakiej podstawie zostajesz.

Która karta pobytu po utracie statusu

Uproszczona karta CUKR z art. 42c specustawy wymaga statusu UKR w dniu 4 czerwca 2025 r., statusu UKR w dniu złożenia wniosku i nieprzerwanego statusu przez co najmniej 365 dni, więc po utracie statusu ta droga jest zamknięta, a przerwa może przekreślić ją także po jego przywróceniu. Zostaje zwykłe zezwolenie na pobyt czasowy: z tytułu pracy, rodziny, studiów albo działalności gospodarczej. Opłata skarbowa wynosi 440 zł przy pobycie i pracy albo 340 zł w pozostałych przypadkach, do tego 100 zł za kartę. Najważniejszy jest moment: wniosek złożony w MOS najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu i bez braków formalnych daje legalny pobyt do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (art. 105 ust. 1 i art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Warunki karty dla osób, które status zachowały, opisujemy tutaj: karta pobytu dla Ukraińca ze statusem UKR.

Co robimy i ile to kosztuje

Kancelaria Radców Prawnych Bartosz Krajewski zaczyna od ustalenia na dokumentach, z jakiego powodu i od którego dnia status wygasł oraz jaka podstawa pobytu działa dziś. Potem dobieramy zezwolenie, kompletujemy dokumenty i składamy wniosek w MOS jako pełnomocnik, więc korespondencja z urzędu trafia do nas. Legalizacja pobytu online, w pełni zdalnie i ze zdjęciami dokumentów z telefonu, kosztuje 1999 zł zamiast 2300 zł, a wariant z konsultacją 2300 zł. Opłaty urzędowe płaci się osobno. Pracujemy zdalnie w całej Polsce, biuro: Warszawa, ul. Marszałkowska 20/22 lok. 72, tel. 537 927 737.

Jeżeli zamiast wezwania przyszła już decyzja o zobowiązaniu do powrotu, liczą się dni, a nie tygodnie: zobacz odwołanie od nakazu opuszczenia Polski. O tym, jak prowadzimy sprawy cudzoziemców, przeczytasz na stronie prawnik dla cudzoziemców w Warszawie.